Negatieve olieprijs?

Je kon de voorbije 24 uur niet naast krantenkoppen over een “negatieve olieprijs” kijken.

negatieve olieprijs

Klopt dit? Hoe komt het dat olie zo sterk gedaald is in prijs? Hoe ziet de nabije toekomst er nu uit?

De olieprijs is niet negatief en is dat nooit geweest

Vandaag, 21 april, staat hij wel op een dieptepunt, maar niet negatief.

olieprijzen

Hoe komt het dan dat de krantenkoppen dit wel zo berichtten?

Daarvoor kijken we eerst naar de oorzaak van de lage olieprijzen.

Coronavirus

De prijs van olie is – zoals de prijs van eender welk goed in een normaal functionerende economie – afhankelijk van vraag en aanbod. Hogere vraag, hogere prijs; hoger aanbod, lagere prijs.

Toen het coronavirus in China uitbrak, besloot de overheid Wuhan in lockdown te brengen en verschillende andere maatregelen uit te roepen. Deze verlaagden de economische activiteit van China drastisch, waardoor de vraag naar olie stevig terugliep.

Saoedi’s

Door de dalende vraag naar olie, zakte de prijs ook: van 70 naar 55 dollar per barrel. Kijk op de grafiek naar de evolutie van olie in januari.

Dit was niet naar de zin van Saoedi-Arabië, dat volgens het IMF een ‘fiscal breakeven price of oil’ heeft van 80 dollar per barrel. Dit is de prijs die het land, als exporteur, nodig heeft om zijn begroting break-even te draaien.

Sinds eind de jaren 70 hebben de Arabieren hier een trucje voor gevonden: productieknip. Door het aanbod te verlagen, wordt het effect van een lagere vraag uitgewist, waardoor de prijs weer stijgt. Dit waren ze ook nu weer van plan.

Rusland

Enige probleem: Saoedi-Arabië is niet langer oppermachtig als olie-exporteur. De VS heeft zichzelf dankzij schalie-gas omgetoverd van grootste importeur naar grootste exporteur, terwijl onder meer Rusland ook terrein heeft gewonnen.

Net zoals Saoedi-Arabië, heeft Rusland heeft de olie-inkomsten nodig om de begroting op peil te houden. Voor hen is tijdelijk een lagere olieprijs echter minder erg, omdat het zijn concurrenten (onder meer Amerikaanse schalie-oliebedrijven die een véél hogere olieprijs nodig hebben om te blijven overleven) zo kan vernietigen. Wanneer deze uit de markt verdreven zijn, is er vanzelf minder aanbod en zal de prijs weer stijgen, zonder dat zij hun productie moeten verminderen (wat uiteraard ook tot minder inkomsten leidt).

Lang verhaal kort: Rusland gaat niet akkoord met Saoedi-Arabië om een productieknip door te voeren. De Saoedi’s zijn woest en draaien als vergelding de kranen volledig open, om de olieprijs te doen kelderen. Dit zie je vanaf maart op de grafiek.

Hiermee hopen ze Rusland te chanteren om snel toe te geven en hun olieproductie te minderen. Maar, zoals gezegd: Rusland vindt tijdelijk een lage olieprijs niet echt een probleem.

Trump

Trump ziet het gevaar voor zijn olie-industrie in, en roept meermaals de OPEC+ (OPEC en Rusland) op tot productieknips. Samen met de VS (OPEC++) komen ze zelfs tot een akkoord op 10 april (zie de stijging op de grafiek!) om vanaf 1 mei gezamenlijk minder te produceren.

Maar daarmee is het probleem absoluut niet verholpen: er zullen van 10 april tot 1 mei dagelijks 28 miljoen vaten méér opgepompt worden dan dat er geconsumeerd kunnen worden. 28 miljoen. Na de productieknips in mei (ten belope van 7 miljoen vaten) zal er, bij ongewijzigde vraag, dus nog steeds een dagelijkse overschot van 21 miljoen vaten zijn.

Tankers

Die overschot moet ergens opgeslagen worden. Dit kan aan land, maar wordt al gauw erg duur. Een beter alternatief zijn olietankers:

olietanker

Deze tankers dienen normaal als transportschepen, om olie van punt A naar punt B te transporteren. Vandaag wordt reeds 10% gebruikt als opslag: ze liggen stil, voor de kust, tot de nok toe gevuld met olie. Dagelijks stijgt het aantal schepen dat stil ligt.

Ook hier geldt weer de wet van vraag en aanbod: het aanbod van aantal schepen is vast (een schip wordt immers niet gebouwd op enkele weken tijd), waardoor een stijging van de vraag per direct leidt tot een stijging in de prijs.

Hierdoor zijn de VLCC-tarieven (tarieven om gebruik te maken van een olietanker) op recordniveau’s beland.

Bij Valuejagers hebben we dit al een aantal weken geleden zien aankomen, inmiddels staan beurskoersen van olietankers gemiddeld zo’n 35% hoger: https://valuejagers.com/insights/gezonde-olietanker-zelden-of-nooit-zo-goedkoop/

Olie opslagen kost je dan ook dagelijks een smak geld. Dit verlaagt op zijn beurt weer de vraag naar olie.

Negatieve olieprijs? Nee!

Om terug te komen bij het eerste punt: is er nu een negatieve olieprijs? Nee, dat is fout.

Wat wel het geval is, is dat de ‘oil futures’ voor mei negatief zijn. Futures zijn contracten die je verplichten op een afgesproken tijdstip, voor een afgesproken prijs een afgesproken hoeveelheid olie te kopen/verkopen.

Je kan nu bijvoorbeeld een future aangaan, waarbij je jezelf verplicht een barrel olie te kopen volgend jaar, als je verwacht dat de prijs dan hoger zal staan. Indien dat dan inderdaad het geval is, koop je volgend jaar die barrel olie en verkoop je hem direct door voor winst.

Eigenlijk is het nooit de bedoeling dat de contracten daadwerkelijk uitgevoerd worden, dit is slechts in een kleine minderheid het geval. Vaak verkoopt men de dag voor vervaldag zijn contract, aan de olieprijs, zodat men niet daadwerkelijk de olie dient aan te kopen.

Wel Contango!

Vandaag was het de vervaldag voor de contracten van 1 mei. Verschillende traders hadden echter nog de verplichting lopen om olie aan te moeten kopen aan een bepaalde prijs. Zij zouden dus, indien ze hun future niet verkochten, op 1 mei miljoenen liters olie op hun naam in een haven afgeleverd krijgen. Niet direct waar je als trader in je kantoor op Wall Street op staat te wachten.

Dus, die futures werden verkocht. Echter, niemand wilt ze kopen. Wie wil er immers een product kopen waarvoor je per dag dat het opslaat, een rib moet verkopen? De verkopers willen ook niet hun futurescontract terugkopen, omdat zij blij zijn van de olie vanaf te zijn.

Hierdoor ontstaat er een paniek-effect. Immers, binnen een aantal uur vervalt je contract en ben je verplicht die verdomde olie aan te kopen. Verkopen dus. Maar niemand wil kopen? Wat als je een euro minder biedt dan de échte olieprijs? Kopers moeten dan eventjes de olie opslaan, maar kunnen het daarna wel voor meer verkopen. Dat zou werken, mocht de opslag intussen niet zo duur zijn. Je dient dus véél minder te vragen dan wat de échte olieprijs bedraagt, om het alsnog verkocht te krijgen… De futures daalden dus tot -40 dollar per barrel, terwijl de olieprijs zelf nog steeds positief is.

Toekomst

De olieprijzen blijven laag zolang Saoudi-Arabië en Rusland niet overeenkomen. Of, wanneer de vraag naar olie sterk stijgt doordat de economie zich herstelt nu langzaamaan de overheidsmaatregelen opgeheven worden. Zolang dit niet gebeurt, kost het erg veel geld om olie op te slaan, wat kopers af schrikt en de koers dus nog verder kan drukken.

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.